موات محسوب مىگردد . گفتيم در اين حالت كه در مورد مفهوم موات شك و ترديد حاصل مىشود ، شبهه مفهوميّه ايجاد مىگردد . اگر به دقّت به دو نظرى كه براى نمونه در مورد اراضى موات نقل شده توجّه شود ، معلوم مىگردد دوران امر و محور اختلاف بين اقلّ و اكثر است . يعنى اگر متعلّق مفهوم موات را ، با توجّه به دو نظر مورد اشاره ، به صورت دو دايره تصوّر كنيم ، وسعت دايره دوّم وسيع‌تر از دايره اول است . زيرا اگر نظريه اوّل را بپذيريم و قبول كنيم كه مفهوم موات يعنى اينكه زمين هرگز سابقه عمران و احياء نداشته باشد ، طبيعى است زمين‌هاى كمترى با اين مختصّات پيدا مىشود ولى اگر نظر دوّم را ملاك قرار دهيم وسعت دايره بيشتر است . زيرا علاوه بر زمين‌هائى كه اصولا سابقه عمران و احياء نداشته ( موات بالاصالة ) مقدارى زمين‌هاى ديگر كه زمانى سابقه عمران و احياء داشته و به مرور زايل شده را نيز دربر مىگيرد و طبيعى است كه وسعت و شمولش از مفهوم اوّل بيشتر خواهد بود . اين را در اصطلاح اصول مىگويند : دوران امر بين اقلّ و اكثر . 2 ) دوران امر بين متباينين - گاهى در عمل پيش مىآيد كه مشكل به شكل قبلى نيست ، مثلا در جملهء همه دانشجويان حق دارند به كلاس وارد شوند مگر پرويز - تصوّر كنيد بيش از يك پرويز داشته باشيم ، مثلا دو نفر دانشجو بنام پرويز وجود داشته باشند كه هيچ ارتباطى بهم نيز ندارند ، مىخواهيم حكم را اجرا كنيم مىبينيم مشكل تشخيص وجود دارد و نمىدانيم حكم در مورد كداميك بايد اجرا شود . در اينجا كه ترجيح هيچيك بر ديگرى موجّه نيست ، در اصطلاح گفته مىشود دوران امر بين متباينين است .